BAYEZİD-İ BİSTAMİ (K.S)

Tasavvuf ilmine âşinâ,evliyâlar Sultanı Bâyezîd Bistamî Hazretleri,Hicretin 188.senesinde Bistam şehrinde şehâdet âlemine kadem basmışlardır.Bistam şehri İran’da bulunmakta,bu şehre Bestom’da derler.Hazret-i Şeyh’in esâs isimleri Tayfur’dur.Babası ise,İsâ isminde müttakî  bir kimse idi.İki kardeşi olup birisinin adı Ali,diğeri ise Âdem.Her ikisi de Zühd ve Takvâ ile süslenmiş,tasavvuf yolunu tâkib eden kimselerdir.

Bâyezîd Bistamî Hazretleri,evliyâlaraın önde gelenlerinden,hakîkatın Pîri,şeriatta rehber,ehl-i sünnet vel-cemâatın ileri gelenlerinden,Hanefî Mezhebine göre amel yapanlardandı.Zâhir ilminde hocasının Kürdistanlı olduğu Nefahâtü’l Üns kitabında yazılmış bulunmaktadır.Üstâdına tâzim ve hürmette o kadar ileri gitmiştir ki,vefâtları esnâsında dahî:<<Benim kabrimi Üstâdımın kabr-i şeriflerinin ayak ucuna yapınız.>>diye vasiyette bulunmuşlardır.Zahir hocası büyük bir Âlim-i billâh idi.Böylece Hazret-i Şeyh,ilim ve feyzini Kâsım bin Muhammed bin Ebûbekir Sıddîk ve Selmân Fârisî(r.a.) Hazretleri kanalı ile Fahri kâinat(s.a.v.)Efendimiz’den almış bulunmaktadır.

Rivâyet olunur ki,İmâm Câfer-i Sâdık(r.a.)Hazretlerinin vefâtından kırk sene sonra dünyaya gelmişlerdir.Böylece de Üveysî olarak ruhâniyetlerinden feyz almışlardır.Otuz seneye yakın bir zaman Bağdad ve Şam diyârında seyâhat yapıp 100 den fazla kibar-ı meşâyıh hazeratıyle sohbet etmişlerdir.

Tasavvuf ilminde kendisinden mânevîi feyz ve bereket alarak makâm-ı velâyetin üst derecelerine vâsıl olmasına sebeb bizzât evliyâların merkezi İmam-ı Câfer-i Sâdık(r.a.) Hazretleridir.Bu makâma vâsıl olduktan sonra  mânevi bir işâretle memleketi olan Bistâm şehrine gitmişlerdir.Kendi adında bir dergâh kurarak irşâd görevini yürütmeye koyulmuşlardır.

İmâm-ı Rabbâni(k.s.) Hazretleri ,Mektûbat’ında derler ki,Bâyezîd Bistâmi’nin “Sübhânî” sözünün mânâsı Hakkı tenzihtir,kendini tenzih değildir.Bâyezîd Bistâmî<<Sübhânî>>sözünü yolun ortasında iken söylemişlerdir.Sonra bu mertebeden geçip kemâle kavuşmuşlardır.

Bâyezîd Bistâmî(k.s.) Hazretleri ,âlim ve fâzıl olmakla beraber ilâhi(mûsikî) kâbiliyetine de mâlik idiler.

Rivâyete göre Bâyezîd Bistâmî Hazretlerinin vefâtından sonra ihvânlarından bir kimse onu rüyasında görür ve kendisinden:<<Ey benim canım Şeyhim,hâlin ne oldu?>> diye sorar.Cevâben derler ki:<<Bana Ey Pîr buraya ne getirdin? Dediklerinde ben dedim ki:Bir derviş padişahın kapısına gelince ona ne getirdin diye sormazlar.Belki ne istersin? derler>>

Hicretin 262.senesi Receb ayının 23.Pazartesi gecesi sabaha karşı vefât etmişlerdir.Cenâb-ı Hakk ondan râzı ve memnûn olsun.

En doğrusunu Cenâb-ı Hakk bilir.

KAYNAK: ŞEYH KEMAL AKDENİZ-TASAVVUF VE MARİFETULLAH